Loading...
Thứ Hai, 05/10/2026

TỌA ĐỘ PHƯƠNG NAM | HƯỚNG VỀ TỔ NGHIỆP SÂN KHẤU TRONG NGÀY GIỖ TỔ

Trong phức thể văn hóa dân gian người Việt, có một dòng sinh hoạt văn hóa rất đậm nét và trong sáng đó là tín ngưỡng Tổ nghề và các dạng văn hóa thực hành liên quan đến tín ngưỡng đó. Đây là sự biểu hiện độc đáo khúc xạ qua lăng kính tín ngưỡng thực hành truyền thống tôn trọng các nghề cổ, tự hào về nghề, khao khát phát huy tầm ảnh hưởng của nghề xa rộng mãi trong các chiều kích không gian và thời gian. Các tín ngưỡng Tổ nghề vừa như một chất keo tỉnh thần gắn bó, kết dính, các người cùng nghề, con cháu cùng chung có trách nhiệm nối nghiệp Tổ, khuyến khích họ bảo tồn và nâng đỡ nhau, cưu mang nhau lúc khó khăn. Đồng thời, đó là một dạng của cơ chế kiểm tra xã hội nhằm điều chỉnh những hành vi lệch lạc, làm mất danh dự của nghề.

Vào ngày ngày 11 và 12 tháng 8 âm lịch hằng năm, những người hoạt động trong lĩnh vực sân khấu lại cùng nhau hướng về ngày Giỗ Tổ Sân khấu để tưởng nhớ và bày tỏ lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân.

Nghệ sĩ trong nghề cải lương, hát bội và sau này là kịch nói, ca nhạc, xiếc... đều tề tựu về các nơi thờ Tổ. Trong dịp này, người trong nghề vẫn lưu truyền trình thức lễ “Mười một cúng chay, mười hai cúng mặn”. Theo đó, vào ngày giỗ chính, các văn nghệ sĩ cùng thực hiện nghi thức dâng hương, tế lễ, tưởng nhớ Tổ nghiệp và các bậc tiền nhân.

Với người theo nghề sân khấu, thờ Tổ không đơn thuần là một nghi lễ mang tính tâm linh. Những quy tắc, tập tục và điều kiêng kỵ được lưu truyền trong nghề còn thể hiện ý thức kính nghề, trọng nghề và nhớ về người đi trước. Từ đó, ngày Giỗ Tổ trở thành một dịp để mỗi người nhìn lại mối gắn bó của mình với sân khấu, là lời nhắc nhở làm nghề bằng sự trân trọng, giữ nghề bằng trách nhiệm và truyền nghề bằng tâm huyết. Năm nay giỗ tổ nghề sân khấu được diễn ra vào hai ngày 21 và 22/9 tại các địa điểm như Nhà truyền thống Ban Ái hữu Nghệ sĩ Hội Sân khấu, gian thờ Tổ tại Chùa Nghệ sĩ (Nghĩa trang Nghệ sĩ), Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, hay bàn thờ Tổ nghiệp tại các sân khấu, nhà hát để tỏ lòng thành kính trước Tổ nghề.

 

toa-do-16

 

-----

Nội dung: Yến Nhi - Trọng Tín

Chụp ảnh: Yến Nhi

-----

Nguồn tham khảo:

Võ Thanh Bằng (chủ biên) .(2008). Tín ngưỡng dân gian Thành phố Hồ Chí Minh, NXB ĐHQG TP.HCM

Lê Minh Quốc. (2010). Kể chuyện danh nhân Việt Nam - Tập 1: Các vị tổ ngành nghề Việt Nam. NXB Trẻ.

Tin liên quan

TỌA ĐỘ PHƯƠNG NAM | KỶ NIỆM 141 NĂM NGÀY SINH NHÀ VĂN HỒ BIỂU CHÁNH (01/10/1885 – 01/10/2026)

Hơn một thế kỷ đi qua, Hồ Biểu Chánh vẫn là một gương mặt tiêu biểu của đời sống văn chương Nam Bộ đầu thế kỷ XX. Cuộc đời của một trí thức sinh ra ở buổi giao thời Đông - Tây đã để lại những dấu ấn rất riêng, đặc biệt là một di sản văn chương phản ánh rộng rãi đời sống con người và những chuyển động của thời cuộc.
Xem chi tiết

TỌA ĐỘ PHƯƠNG NAM | TRANG TRỌNG LỄ GIỖ LẦN THỨ 726 ĐỨC THÁNH TRẦN HƯNG ĐẠO GIỮA LÒNG SÀI GÒN

Sáng ngày 29/9/2026 (nhằm ngày 19/8 ÂL), lễ giỗ Đức Thánh Trần đã diễn ra tại Đền thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo, số 36 đường Võ Thị Sáu, phường Tân Định, TP. HCM (Quận 1 cũ).
Xem chi tiết

TỌA ĐỘ PHƯƠNG NAM | RỘN RÀNG VỚI LỄ HỘI NGHINH ÔNG TẠI CẦN GIỜ 2026

Lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ là một trong những lễ hội dân gian tiêu biểu gắn với tín ngưỡng thờ cá Ông của ngư dân Nam Bộ. Cá Ông được xem là vị thần hộ mệnh trên biển, che chở người đi biển trước sóng gió, hiểm nguy. Qua nhiều thế hệ, Nghinh Ông trở thành dịp để người dân bày tỏ lòng biết ơn, cầu mong những chuyến ra khơi bình an và mùa đánh bắt thuận lợi. Năm 2013, lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Xem chi tiết

TỌA ĐỘ PHƯƠNG NAM | AN GIANG NÚI RỘNG SÔNG DÀI BIỂN LỚN

Sự kiện 1698 với việc Nguyễn Hữu Cảnh xác lập quyền cai trị của Chúa Nguyễn đối với vùng Đồng Nai, Sài Gòn thì sự kiện 1757 đã xác lập quyền cai trị của Chúa Nguyễn đối với cả vùng đồng bằng sông Cửu Long từ Nam Sài Gòn đến Châu Đốc, Hà Tiên và tận mũi Cà Mau.
Xem chi tiết