TỌA ĐỘ PHƯƠNG NAM | VĨNH LONG HÔM NAY NƠI HỘI TỤ CỦA BA DẢI ĐẤT NGHĨA TÌNH

Câu ca dao ấy từ lâu đã khắc họa một Vĩnh Long trù phú, nơi ôm trọn tinh hoa của hai dòng sông Tiền và sông Hậu. Ngược dòng lịch sử, bà con khi tìm hiểu về lịch sử hình thành của tỉnh Vĩnh Long chắc sẽ ngỡ ngàng trước những biến chuyển vô cùng đặc biệt.

Trong quá trình nam tiến, các chúa Nguyễn từng bước thiết lập hệ thống quản lý hành chính nhằm ổn định dân cư, phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Sau khi đặt phủ Gia Định năm 1698, đến năm 1732, chúa Nguyễn Phúc Trú thành lập dinh Long Hồ, đây là dấu mốc lịch sử quan trọng đối với vùng đất Vĩnh Long và cả khu vực Tây Nam Bộ.

Trong khi đó, vùng đất Trà Vinh lúc bấy giờ thuộc phủ Lạc Hóa của tỉnh Vĩnh Long dưới thời nhà Nguyễn, với tên gọi ban đầu là Trà Vang. Bến Tre được hình thành trên ba dải cù lao lớn là cù lao Minh, cù lao Bảo và cù lao An Hóa do phù sa của các con sông Tiền, Hàm Luông, Cổ Chiên và Ba Lai bồi đắp qua nhiều thế kỷ.

Đến đầu thế kỷ XIX, sau khi thống nhất đất nước, triều Nguyễn tiến hành cải cách hành chính. Năm 1832, vua Minh Mạng đổi trấn Vĩnh Thanh thành tỉnh Vĩnh Long, đánh dấu tên gọi “Vĩnh Long” chính thức được xác lập trong hệ thống hành chính quốc gia.

Năm 1951, Vĩnh Long và Trà Vinh được sáp nhập thành tỉnh Vĩnh Trà nhằm đáp ứng yêu cầu kháng chiến. Sau ngày đất nước thống nhất, Năm 1976, thực hiện chủ trương của Trung ương, tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh hợp nhất thành tỉnh Cửu Long. Đến năm 1992, tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh được tái lập. 

Đến giai đoạn hiện tại, thực hiện chủ trương tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của ba tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre thành tỉnh mới mang tên Vĩnh Long với diện tích tự nhiên 6.296 km² và trở thành địa phương có quy mô lớn ở ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

-----

Nội dung: Mỹ Thương

Minh họa: Finley Phạm