HÀNH TRÌNH VỀ MIỀN THẤT SƠN: XÓM CHĂM CHÂU GIANG QUA NẾP SỐNG ĐẠO

Giữa xóm làng trù phú, điểm nhấn tâm linh quan trọng nhất chính là hệ thống các thánh đường. Nếu ngày thường dân làng tề tựu tại các surao nhỏ, thì vào ngày thứ Sáu, tất cả đều hướng về chùa lớn Masdyid với kiến trúc gạch xây vững chãi. Một điều thú vị là bên trong các thánh đường này tuyệt nhiên không có hương án hay tượng cốt, chỉ có duy nhất một lỗ thủng lõm vào vách tường hướng về phía Tây. Đây chính là sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt của người Chăm với đức tin Allah, nơi mỗi ngày họ thực hiện năm lượt lễ Sămbahyăng không bao giờ bỏ sót.

Lối sống của người Chăm tại Châu Giang còn được thể hiện rõ nét qua phong tục gia đình và xã hội: “Lớn lên khoảng 13, 14 tuổi, con trai chịu lễ cắt quy đầu (circoncision), con gái thì khuê môn bất xuất. Do đó mà chúng tôi thỉnh thoảng chỉ thấy có người lấy vợ Việt chứ chưa thấy có ai lấy chồng Việt Nam”. Nếp sống này tạo nên một không gian riêng biệt cho phụ nữ Chăm. Họ hiếm khi ra ngoài hay tiếp xúc với người lạ, dành phần lớn thời gian để thêu hoa dệt lụa ngay trong chính căn nhà của mình. Khi có khách đàn ông đến thăm, những người phụ nữ đều ý tứ rút vào trong để giữ gìn phẩm hạnh theo đúng tục lệ.

Dẫu cuộc đời gắn liền với những tháng chay Ramadan khắc khổ hay tục lệ bố thí Zakat hàng năm, người dân Châu Giang vẫn luôn toát lên vẻ thư thả và hài lòng với thực tại. Sự kết hợp giữa tinh thần lao động cần cù và đức tin son sắt đã dệt nên một cộng đồng thịnh vượng nhưng cũng đầy vẻ huyền bí, một mảnh ghép linh thiêng làm nên sức hút lạ kỳ cho vùng đất biên thùy Châu Đốc.

_______________

Chuyên mục Hành trình về miền Thất Sơn đầu thế kỷ XX cùng tác giả Nguyễn Văn Hầu do Thư viện số Nguyễn An Ninh - Chuyên đề Nam Bộ xây dựng. Nội dung xây dựng dựa trên tác phẩm biên khảo Nửa tháng trong miền Thất Sơn của tác giả Nguyễn Văn Hầu do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành. Với mong muốn mang đến cho bà con cái nhìn chân thực về cuộc sống của người dân miền Thất Sơn (An Giang) những năm đầu thế kỷ XX.

Qua những di tích lịch sử - văn hóa độc đáo, những câu chuyện truyền thuyết, giai thoại lịch sử, những người anh hùng kiệt xuất và đặc biệt là nét sinh hoạt văn hóa của người dân địa phương.

Nguồn tham khảo: (Nguyễn Văn Hầu. 2025. Nửa tháng trong miền Thất Sơn. NXB Trẻ)

——————

Nội dung: Thu Thảo

Minh họa: Trần Chi

Nguồn ảnh: Báo Ảnh Dân tộc và Miền núi (Chuyên trang của Báo Tin Tức Và Dân Tộc)