HÀNH TRÌNH VỀ MIỀN THẤT SƠN: HÀNH TRÌNH DI CƯ VÀ NGUỒN GỐC TÊN GỌI “XÓM CHÀ”

Thực tế, dân cư tại các “Xóm Chà” ở Châu Đốc không phải là người Chà Và có nguồn gốc từ phiên âm Java - Mã Lai như nhiều người lầm tưởng, mà họ chính là người Chăm có nguồn gốc từ miền Trung Việt Nam. Do biến động chiến tranh, tổ tiên của họ từng phải lưu lạc sang đất Cao Miên (Campuchia), sau đó mới di cư ngược về vùng biên viễn phương Nam. Sự nhầm lẫn này bắt nguồn từ việc người Việt xưa thấy họ thường xuyên giao thiệp với người Mã Lai và sang vùng Pattani để học đạo, nên đã đánh đồng và gọi họ bằng danh xưng “Chà Và”.

Danh xưng này ban đầu mang sắc thái thiếu tôn trọng, gợi nhớ đến sự kỳ thị mà người Hán từng dành cho người Việt qua tên gọi “An Nam”. Tuy nhiên, theo thời gian và sự hòa hợp dân tộc, cái tên “Xóm Chà” dần trở thành một địa danh quen thuộc gắn liền với bảy thôn ấp tiêu biểu như Kotampong, Hà Bao, Vĩnh Trường, Phum Soài,  Khánh An, Khánh Bình và Châu Giang.

Ngày nay, dù tên gọi dân gian vẫn còn, nhưng bản sắc thực sự của họ vẫn là người dân tộc Chăm kiên cường, gìn giữ vẹn nguyên đức tin Hồi giáo và làng nghề dệt vải thổ cẩm trở thành biểu tượng của sự bền bỉ.

Sự hiện diện của họ không chỉ là kết quả của những cuộc lánh nạn, mà còn là minh chứng cho sự bao dung của vùng đất phía Nam đối với những lưu dân tìm kiếm bình yên.

Còn bạn, bạn đã bao giờ đặt chân đến vùng đất linh thiêng Châu Đốc, An Giang chưa? Hãy theo chân Thư viện Nguyễn An Ninh tìm hiểu thêm nhiều điều mới lạ qua những trang sách của tác giả Nguyễn Văn Hầu, từ đó hiểu hơn về đặc trưng Nam Bộ thông qua cái nhìn độc đáo và gần gũi của tác giả.

______________

Chuyên mục Hành trình về miền Thất Sơn đầu thế kỷ XX cùng tác giả Nguyễn Văn Hầu do Thư viện số Nguyễn An Ninh - Chuyên đề Nam Bộ xây dựng. Nội dung xây dựng dựa trên tác phẩm biên khảo Nửa tháng trong miền Thất Sơn của tác giả Nguyễn Văn Hầu do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành. Với mong muốn mang đến cho bà con cái nhìn chân thực về cuộc sống của người dân miền Thất Sơn (An Giang) những năm đầu thế kỷ XX.

Qua những di tích lịch sử - văn hóa độc đáo, những câu chuyện truyền thuyết, giai thoại lịch sử, những người anh hùng kiệt xuất và đặc biệt là nét sinh hoạt văn hóa của người dân địa phương.

Nguồn tham khảo: (Nguyễn Văn Hầu. 2025. Nửa tháng trong miền Thất Sơn. NXB Trẻ)

-----

Nội dung: Kim Thơ

Minh họa: Bảo Trân

Nguồn ảnh: Báo Thanh Niên, Báo Ảnh Dân tộc và Miền núi, Báo Người Lao Động, Traveloka