Loading...
Thứ Ba, 09/6/2026

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: NGHE CHO BIẾT, HIỂU CHO THƯƠNG

Ở mỗi vùng đất, lời ăn tiếng nói đều mang theo nếp sống và cách nghĩ riêng; Nam Bộ cũng vậy. Nhiều cách nói nghe qua tưởng chừng đơn giản, nhưng phía sau lại là cả một câu chuyện về vùng đất và con người.

Từ đó, chuyên mục “Chuyện chữ nghĩa phương Nam” được thực hiện, như một hành trình nhỏ để lần theo những từ ngữ quen thuộc trong đời sống và hiểu lại chúng theo một cách gần gũi hơn. Mỗi bài viết sẽ đi vào một từ hoặc một cách nói cụ thể, giải thích nghĩa, lần tìm nguồn gốc và đặt lại trong những ngữ cảnh đời thường, để thấy cái hay, cái riêng của tiếng nói miền Nam.

Không chỉ dừng lại ở chuyện chữ nghĩa, chuyên mục còn mở ra những lát cắt về văn hóa, lịch sử và nếp sinh hoạt của người Nam Bộ, qua chính những từ ngữ tưởng chừng rất quen thuộc. Qua đó, người đọc không chỉ hiểu nghĩa của từ, mà còn hiểu thêm về đời sống và con người Nam Bộ.

Bằng những gì được gợi mở trong chuyên mục “Chuyện chữ nghĩa phương Nam”, Thư viện rất mong bà con hiểu thêm về đời sống và con người Nam Bộ qua những từ ngữ vừa quen mà vừa lạ.

 

z7917294744557_88b5a8850291dd737c97f05153ed7203 (1)

-----

Nội dung: Anh Thư

Minh họa: Bảo Trân

Nguồn ảnh: Báo Đồng Nai Điện Tử; Báo VN Express; Hạt Giống Tâm Hồn

 

Tin liên quan

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: “HẠNG CÁ KÈO” - TƯỞNG CHUYỆN CÁ HÓA RA CHUYỆN NGƯỜI

Nghe đến cụm từ “hạng cá kèo”, không ít người sẽ ngạc nhiên nghĩ rằng cá kèo thì ai cũng biết, nhưng cá kèo mà cũng có “hạng” nữa sao. Thoạt nghe, đây chỉ là một cách nói vui tai của người Nam Bộ. Thế nhưng đằng sau cách nói dân dã ấy lại là cả một câu chuyện thú vị về những đêm hát xưa, về đời sống văn hóa bình dân và đặc biệt là lối quan sát hóm hỉnh, giàu hình tượng của người dân miền sông nước.
Xem chi tiết

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: NGƯỜI NAM BỘ ĐÃ KHIẾN CHỮ “NHỎ” TRỞ NÊN THÚ VỊ NHƯ THẾ NÀO?

Trong tiếng Việt, để nói về “cái nhỏ”, người ta thường nghĩ ngay đến những từ quen thuộc như “nhỏ”, “bé”, “bé tí”, “nhỏ xíu”,… Nhưng khi bước vào thế giới ngôn ngữ của người Nam Bộ, cái “nhỏ” ấy bỗng trở nên sinh động hơn với hàng loạt cách nói giàu hình ảnh. Để thấy rõ sự sáng tạo và cái duyên trong lời ăn tiếng nói của người Nam Bộ, có thể tìm hiểu thông qua một số cách diễn đạt về cái “nhỏ” như sau:
Xem chi tiết

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: “TỔ BÀ CHẢNG”, “TỔ BÀ DỀNH”, “TỔ BÀ NÁI” - BỰ GÌ MÀ BỰ DỮ VẬY TRỜI!

Trong tiếng nói Nam Bộ, gặp cái gì to quá, bự quá, người ta đâu chỉ nói “bự lắm” là xong. Nhiều khi bà con mình nói nghe đã miệng hơn, như “tổ bà chảng”, “tổ bà dềnh”, “tổ bà nái”. Nghe một phát là biết liền, cái đó bự quá chừng, quá cỡ bình thường.
Xem chi tiết

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: “HẠN BÀ CHẰN” - NGHE NHƯ CHUYỆN DÂN GIAN, HÓA RA LÀ CHUYỆN THỜI TIẾT

Đang giữa mùa mưa, trời bỗng đứng nắng chang chang suốt nhiều ngày liền. Ruộng đồng thì khô rang, người lớn nhìn trời rồi thở dài: “Tới hạn bà chằn rồi!”. Nghe cái tên vừa lạ vừa có chút “rờn rợn” ấy khiến nhiều người cứ tưởng đó là câu chuyện dân gian nào đó ở phương Nam. Nhưng thật ra, “hạn bà chằn” lại là một cách gọi rất độc đáo của người Nam Bộ để chỉ một hiện tượng thời tiết quen thuộc. Vậy “bà chằn” là ai, và vì sao một đợt nắng hạn giữa mùa mưa lại mang cái tên đặc biệt đến vậy?
Xem chi tiết