CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM | HÓC BÀ TÓ LÀ Ở ĐÂU?

Theo tác giả Vương Hồng Sển trong “Tự vị tiếng nói miền Nam”, “hóc” là một từ nôm dùng để chỉ những chỗ kẹt, chỗ xó, chỗ cùng, ít ai đi tới. Và thường từ “hóc” sẽ đi chung với từ “hiểm” nghĩa chung “hiểm hóc” lại là chỗ hiểm nghèo, khó đi tới. Từ nghĩa của chữ “hóc”, người Nam Bộ đã tạo nên cách nói “hóc bà tó” để chỉ một chỗ không ai biết tới, đi tới.

Điều đáng nói là đây không phải một địa danh được xác định trên bản đồ mà là một cách nói giàu hình ảnh trong dân gian, chưa ai biết bà Tó này ở đâu, có thật không. Khi ai đó bảo “ở tận hóc bà tó”, điều họ muốn nhấn mạnh là cảm giác nơi ấy nằm ở một góc khuất, xa xôi và khó tìm đến.

Chỉ từ một chữ “hóc” mộc mạc, người Nam Bộ đã tạo nên một cách nói mang đậm sắc thái vùng miền. “Hóc bà tó” đã phản ánh được đặc điểm của phương ngữ Nam Bộ cho thấy cách người dân dùng ngôn ngữ để làm cho câu chuyện đời thường trở nên gần gũi, sinh động và giàu hình ảnh.

-----

Nội dung: Phùng Vịnh

Minh họa: Bảo Trân

Nguồn tham khảo: Vương Hồng Sển (1999). Tự vị tiếng nói miền Nam. NXB Trẻ