Loading...
Thứ Ba, 09/6/2026

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: “CHÈN ƠI”, “CHÈN ĐÉT ƠI” TRONG LỜI ĂN TIẾNG NÓI HẰNG NGÀY

Bà con mình đi xa, nhiều khi chỉ cần nghe ai buột miệng nói “chèn ơi”, “chèn đét ơi” là nhận ra liền - à, người xứ mình, đồng hương miền Tây đây rồi!

Thưa bà con, trong lời ăn tiếng nói hằng ngày của người Nam Bộ, “chèn ơi”, “chèn đét ơi” là những tiếng cảm thán quen thuộc, dùng để bộc lộ cảm xúc, khi thì ngạc nhiên, lúc sốt ruột, có khi chỉ là một tiếng than nhẹ trước chuyện đời thường. Những cách nói này xuất hiện rất tự nhiên, không cần trau chuốt, nhưng lại làm cho câu nói trở nên có hồn, nghe gần gũi và dễ cảm.

Theo nhiều ghi nhận, những từ cảm thán như “chèn ơi”, “chèn đét ơi” đã xuất hiện ở Nam Kỳ từ khoảng những năm 1960, gắn với đời sống của bà con miệt Lục Tỉnh miền Tây lên Sài Gòn trong thời chiến. Riết rồi thành quen, từ này trở thành mcột phần quen thuộc trong cách nói chuyện của bà con Nam Bộ. Cách nói ấy cũng phần nào cho thấy tính cách của người Nam Bộ - thẳng thắn, bộc trực, nói sao cho nhẹ lòng, mà vẫn giữ được cái duyên, cái tình trong lời ăn tiếng nói.

Còn bà con thì sao, có hay buột miệng nói “chèn ơi”, “chèn đét ơi” trong những lúc nào? Chia sẻ với Thư viện để cùng nhau nghe lại tiếng nói thân quen của mình nghen!

Thương mời bà con tiếp tục đồng hành cùng Thư viện số Nguyễn An Ninh để khám phá thêm nhiều câu chuyện ý nghĩa về con người và vùng đất Nam Bộ.

 

DESIGN (2) (1)

-----

Nội dung: Anh Thư

Minh họa: Bảo Trân

Nguồn tham khảo: Huỳnh Công Tín. 2009. Từ điển Từ ngữ Nam Bộ. NXB Chính trị Quốc gia

Tin liên quan

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: “CÀ LƠ PHẤT PHƠ” - NGHE QUA LÀ HIỂU MỘT KIỂU NGƯỜI

Trong giao tiếp hằng ngày của người Nam Bộ, có những cách nói tưởng chừng đơn giản nhưng lại phản ánh khá rõ cách nhìn nhận con người. “Cà lơ phất phơ” là một cách gọi quen thuộc như vậy, thường được dùng khi nói về một kiểu sống thiếu sự ràng buộc, thiếu ổn định và không mấy nghiêm túc.
Xem chi tiết

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: “ĂN TA NI” NGHE NHƯ ĂN, HÓA RA LÀ MẶC

Bà con mình có khi nghe nói: “Chà! bữa nay ăn ta ni dữ ha!”, nghe cứ tưởng nhắc tới chuyện ăn uống, mà hóa ra lại là chuyện… ăn mặc.
Xem chi tiết

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: “CÀ RỀ, XÀ QUẦN, CÀ RỊCH CÀ TANG” CHẬM THÌ GỌI SAO CŨNG ĐƯỢC MÀ

Trong tiếng nói thường ngày ở Nam Bộ, cái “chậm” hiếm khi chỉ có một cách gọi cố định. Người ta có thể nói “cà rề”, “xà quần” hay “cà rịch cà tang” nghe thì tưởng giống nhau, nhưng mỗi từ lại mang một chút sắc thái riêng.
Xem chi tiết

CHUYỆN CHỮ NGHĨA PHƯƠNG NAM: NGHE CHO BIẾT, HIỂU CHO THƯƠNG

Ở mỗi vùng đất, lời ăn tiếng nói đều mang theo nếp sống và cách nghĩ riêng; Nam Bộ cũng vậy. Nhiều cách nói nghe qua tưởng chừng đơn giản, nhưng phía sau lại là cả một câu chuyện về vùng đất và con người.
Xem chi tiết